Văn học - nghệ thuật tỉnh Long An, 50 năm nhìn lại

Kết quả 50 năm xây dựng và phát triển VHNT
Nhìn lại 50 năm qua, hoạt động VHNT của tỉnh có sự phát triển toàn diện, ngày càng khẳng định vị trí, vai trò quan trọng, là lĩnh vực đặc biệt tinh tế của văn hóa. VHNT Long An vừa phản ánh lịch sử truyền thống của quê hương, đất nước, vừa mang hơi thở của cuộc sống đương đại; chú trọng khai thác các khía cạnh của đời sống xã hội, đồng thời tham gia đấu tranh chống cái ác, cái xấu; phát hiện, biểu dương và lan tỏa những điều tốt đẹp, đưa các giá trị truyền thống dân tộc thấm sâu vào cuộc sống. Sự đa dạng về nội dung và phương thức thể hiện là một bước phát triển mới VHNT của tỉnh trong những năm qua. Ngày 01/3/1982 Hội LHVHN tỉnh Long An ra đời đánh dấu chặn đường mới, mở ra điều kiện phát triển toàn diện lĩnh vực phát triển VHNT tỉnh nhà. Dòng mạch chính trong sáng tạo VHNT của tỉnh là chủ nghĩa yêu nước và nhân văn, gắn bó với dân tộc, với nhân dân; bên cạnh đó là khuynh hướng bám sát hiện thực cuộc sống, tập trung vào các chủ đề chính như: ca ngợi quê hương, đất nước; phản ánh công cuộc xây dựng và đổi mới đất nước nói chung và của tỉnh nói riêng; xây dựng hình tượng con người trên các lĩnh vực của đời sống chính trị - xã hội; giáo dục truyền thống lịch sử - văn hóa; xây dựng nông thôn mới, chủ quyền biên giới quốc gia, biển, đảo; học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh…
Ngay từ những ngày đầu thống nhất đất nước, tỉnh đã quan tâm chỉ đạo xây dựng các Đoàn nghệ thuật chuyên nghiệp phục vụ nhiệm vụ chính trị, góp phần làm phong phú thêm đời sống tinh thần cho nhân dân. Đoàn Nghệ thuật Cải lương Long An được thành lập vào năm 1977, đã dàn dựng và biểu diễn nhiều vở diễn hay, có giá trị nghệ thuật cao, phục vụ  nhân dân vùng sâu, vùng xa, biên giới... thu hút đông đảo khán giả đến xem và ủng hộ; bên cạnh tham gia các hội thi, hội diễn, liên hoan khu vực và toàn quốc đạt nhiều thành tích cao. Công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ kế thừa cho sân khấu cải lương Long An luôn được chú trọng, phát hiện bồi dưỡng nhiều tài năng mới, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật truyền thống của dân tộc, đồng thời quảng bá những nét đẹp về đất và người Long An đến với công chúng. Đoàn Xiếc nhân dân Long An được thành lập vào năm 1982, đã dàn dựng và biểu diễn đến nay hơn 3.600 suất diễn phục vụ nhân dân, chiến sĩ vùng biên giới… và đạt được nhiều giải thưởng cao tại các kỳ liên hoan xiếc khu vực, toàn quốc và quốc tế. Trung tâm Văn hóa nghệ thuật tỉnh với công tác xây dựng và phát triển phong trào văn nghệ quần chúng đạt nhiều kết quả tích cực qua các kỳ tham gia các hội thi, hội diễn, liên hoan cấp khu vực và toàn quốc… Công tác bảo tồn, phát huy di sản VHNT các dân tộc có bước phát triển. Các loại hình nghệ thuật truyền thống dân gian, đờn ca tài tử, cải lương, hát bội… được quan tâm khôi phục thông qua các lễ hội truyền thống. Tỉnh đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo triển khai phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, trong đó chú trọng việc đẩy mạnh phong trào văn nghệ quần chúng ở các khu dân cư, tạo điều kiện để quần chúng có dịp tham gia sáng tạo nghệ thuật. Giải thưởng VHNT Nguyễn Thông ra đời vào năm 2000 đã góp phần làm phong phú, sinh động và sâu sắc hơn đời sống VHNT của tỉnh, tiếp tục khẳng định chủ trương, đường lối đúng đắn của Đảng ta trong phát triển VHNT, đây là giải thưởng có uy tín về VHNT của tỉnh và khu vực, nhằm ghi nhận và tôn vinh những thành quả lao động nghệ thuật của văn nghệ sĩ trong và ngoài tỉnh đóng góp các tác phẩm VHNT tiêu biểu, có giá trị về đất và người Long An. Các phương tiện, hình thức chuyển tải các loại hình VHNT đến với công chúng phong phú hơn; l2iên kết, giao lưu trên lĩnh vực VHNT được mở rộng. Đội ngũ văn nghệ sĩ ngày càng phát triển về số lượng và chất lượng. Đây là bước cụ thể hóa sinh động chủ trương, đường lối đúng đắn của Đảng vào đời sống VHNT tỉnh Long An.
Phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp tiếp tục phát triển VHNT tỉnh nhà
Trong những năm tới, cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 cùng với tốc độ phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin, đặc biệt sự phát triển vượt bậc của mạng xã hội là điều kiện thúc đẩy sự phát triển, giao lưu văn hóa, nghệ thuật giữa các nước. Thực tiễn phong phú, sinh động của đời sống chính trị, xã hội trong thời gian tới sẽ thúc đẩy hình thành những khuynh hướng sáng tạo mới, mang đến chất liệu và tạo cảm hứng mới để văn nghệ sĩ tiếp tục sáng tạo những tác phẩm có chất lượng.
Kế thừa những kết quả đạt được và tập trung khắc phục những hạn chế, khó khăn trong 50 năm qua, tạo chuyển biến rõ nét trong xây dựng và phát triển VHNT, góp phần xây dựng nền tảng tinh thần xã hội và sự phát triển toàn diện của con người bước vào giai đoạn mới. Tiếp tục cụ thể hóa, tổ chức thực hiện những định hướng lớn đã được chỉ ra tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng, Hội nghị Văn hóa toàn quốc và các văn bản chỉ đạo của Trung ương, của tỉnh về VHNT. Chúng ta cần:
- Không ngừng tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của các cấp chính quyền đối với vị trí, vai trò quan trọng của VHNT. Kịp thời cụ thể hóa các quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về VHNT phù hợp với tình hình thực tế địa phương và tổ chức thực hiện có hiệu quả các hoạt động sáng tạo VHNT theo hướng bám sát thực tiễn cuộc sống.
- Xây dựng đội ngũ văn nghệ sĩ của tỉnh phát triển toàn diện cả về số lượng và chất lượng, vững vàng về chính trị, tư tưởng, có đạo đức nghề nghiệp trong sáng, có năng lực sáng tạo, là lực lượng nòng cốt trong xây dựng và phát triển VHNT. Xây dựng chính sách khuyến khích, đãi ngộ đối với văn nghệ sĩ có nhiều thành tích, tác phẩm chất lượng cao, tạo động lực thúc đẩy sự sáng tạo của văn nghệ sĩ. Khuyến khích văn nghệ sĩ sáng tạo thêm nhiều tác phẩm có giá trị cao, tham dự các cuộc thi cấp khu vực và toàn quốc. Chú trọng phát hiện, bồi dưỡng các tài năng trẻ nhằm tạo nguồn xây dựng đội ngũ văn nghệ sĩ kế thừa. Từng bước xây dựng lực lượng làm công tác phê bình VHNT.
- Tăng cường nâng cao chất lượng, hiệu quả các hoạt động VHNT, trong đó chú trọng việc giữ gìn và phát huy các loại hình VHNT truyền thống, phát triển các hoạt động nghệ thuật chuyên nghiệp đi đôi với các hoạt động nghệ thuật quần chúng, đáp ứng tốt nhu cầu hưởng thụ văn hóa của nhân dân, nhất là tại địa bàn vùng sâu, vùng biên giới.
- Tiếp tục củng cố, kiện toàn, đổi mới hoạt động của Hội LHVHNT tỉnh phù hợp với chủ trương sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và hợp nhất đơn vị hành chính cấp tỉnh. Nâng cao hiệu quả hoạt động của Hội LHVHNT tỉnh, làm tốt vai trò nòng cốt trong việc tập hợp, đoàn kết, phát huy khả năng sáng tạo của đội ngũ văn nghệ sĩ.
- Đẩy mạnh các hoạt động liên kết, giao lưu về lĩnh vực VHNT với các địa phương và hợp tác quốc tế nhằm tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa của nhân loại, đồng thời phát huy truyền thống lịch sử, văn hóa của dân tộc để sáng tạo tác phẩm VHNT có giá trị cao về mặt tư tưởng, nghệ thuật, góp phần quảng bá hình ảnh văn hóa, con người Việt Nam.
- Đổi mới, nâng cao chất lượng chương trình giáo dục phổ thông, đưa các tác phẩm VHNT vào học đường thông qua việc lồng ghép vào các bộ môn phù hợp. Tiến hành rà soát, xây dựng kế hoạch chuyển đổi số trong lĩnh vực VHNT; chú trọng phát triển lĩnh vực dịch vụ VHNT, tạo cơ sở xây dựng thị trường các sản phẩm VHNT phát triển đồng bộ, hiện đại.
Hội nghị tổng kết 50 năm VHNT tỉnh Long An sau ngày đất nước thống nhất (30/4/1975 - 30/4/2025) do Ban Thường vụ Tỉnh ủy tổ chức vào chiều ngày 25/6/2025 đã ghi nhận và đánh giá cao những đóng góp của đội ngũ văn nghệ sĩ đã đồng hành cùng thực hiện nhiệm vụ chính trị địa phương. Dịp này UBND tỉnh đã trao tặng Bằng khen cho 6 tập thể và 11 cá nhân có thành tích xuất sắc tiêu biểu trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước và 50 năm xây dựng, phát triển VHNT tỉnh nhà./.