VĂN HỌC, NGHỆ THUẬT TÂY NINH – KHƠI NGUỒN SÁNG TẠO TRONG HÀNH TRÌNH PHÁT TRIỂN MỚI

Trong dòng chảy không ngừng của lịch sử dân tộc, văn học, nghệ thuật (VHNT) luôn giữ vai trò đặc biệt, vừa là tấm gương phản chiếu đời sống xã hội, là tiếng nói tâm hồn của Nhân dân, vừa là nơi kết tinh các giá trị văn hóa, góp phần tạo động lực tinh thần cho sự phát triển bền vững. Trên vùng đất giàu truyền thống cách mạng và bản sắc văn hóa - nơi hội tụ đôi dòng sông Vàm Cỏ đã và đang tiếp tục khẳng định vị thế quan trọng trong công cuộc xây dựng con người và phát triển quê hương Tây Ninh vươn mình cùng đất nước.
Xuân Bính Ngọ 2026, mùa xuân đầu tiên hợp nhất trên quê hương Tây Ninh không chỉ là mùa xuân của đất trời, mà còn là mùa xuân của ý chí, của quyết tâm, của niềm tin vào một vận hội phát triển toàn diện. Đó là khúc hát mở đầu, là tiếng trống khai hội cho hành trình vươn lên mạnh mẽ, đưa Tây Ninh trở thành cực tăng trưởng mới của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, hòa nhịp cùng bước tiến của đất nước trong kỷ nguyên đổi mới và hội nhập. Trong năm đầu hợp nhất, tỉnh Tây Ninh (mới) đã chứng minh sức bật mạnh mẽ của một vùng đất hội tụ. GRDP tăng gần 10% (toàn tỉnh đạt 9,52%), công nghiệp - xây dựng bứt phá trên 12%, riêng công nghiệp tăng hơn 13%. Thương mại - dịch vụ sôi động với tổng mức bán lẻ và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng hơn 15%, du lịch khởi sắc với lượng khách tăng gần 15%. Xuất nhập khẩu đạt hơn 25 tỉ USD, cán cân thương mại thặng dư hơn 3,5 tỉ USD. Ngân sách nhà nước tăng trưởng mạnh mẽ, tổng thu đạt 53.600 tỉ đồng, thu nội địa tăng hơn 38%, khẳng định hiệu quả điều hành trong giai đoạn vừa phát triển vừa hợp nhất.
Bước vào giai đoạn phát triển mới của đất nước, cùng với những chuyển động mạnh mẽ về kinh tế - xã hội, văn hóa tiếp tục được khẳng định là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là động lực nội sinh quan trọng để phát triển bền vững. Việc sáp nhập hai địa phương Tây Ninh (cũ) và Long An (cũ) không chỉ là sự kiện hành chính, mà còn là bước chuyển lớn về không gian văn hóa. Vùng đất mới hội tụ những giá trị đặc sắc giữa không gian văn hóa biên giới, gắn với truyền thống đấu tranh cách mạng, tinh thần kiên cường của miền Đông Nam Bộ, cùng với không gian văn hóa sông nước, đồng bằng, giàu bản sắc của vùng Long An (cũ) với truyền thống văn học, âm nhạc, sân khấu cải lương, đờn ca tài tử. Sự giao thoa của văn hóa tôn giáo, tín ngưỡng, lễ hội dân gian, di sản lịch sử - cách mạng… Chính sự đa dạng ấy đã tạo nên “mỏ quặng” phong phú cho sáng tác. VHNT Tây Ninh hôm nay không chỉ phản ánh một địa phương, mà phản ánh một không gian liên vùng, nơi hội tụ và lan tỏa các giá trị văn hóa đặc sắc.
Trong hành trình phát triển mới của đất nước, cùng với những chuyển động mạnh mẽ về kinh tế - xã hội, tỉnh Tây Ninh không chỉ cần những công trình hạ tầng, những dự án kinh tế, mà còn cần một đời sống văn hóa phong phú, một nền VHNT giàu bản sắc và sức sáng tạo. Sự mở rộng địa giới hành chính đồng thời mở rộng biên độ sáng tạo những đề tài phong phú hơn, chất liệu dồi dào hơn, đối tượng công chúng đa dạng hơn. Đó là tiền đề để văn nghệ sĩ khai thác chiều sâu văn hóa – lịch sử, khắc họa chân dung con người Tây Ninh trong thời kỳ mới năng động, nghĩa tình, hội nhập nhưng vẫn giữ vững bản sắc văn hóa của địa phương. Trong bối cảnh đó, Hội Liên hiệp VHNT tỉnh Tây Ninh đã khẳng định vai trò là “mái nhà chung” của đội ngũ văn nghệ sĩ. Sau sáp nhập, vai trò ấy càng trở nên quan trọng hơn trong việc tập hợp, đoàn kết, định hướng và khơi dậy sức sáng tạo của đội ngũ văn nghệ sĩ. VHNT tỉnh Tây Ninh thời gian qua đã ghi dấu ấn với nhiều tập thơ, truyện ngắn, bút ký, các tác phẩm văn học, âm nhạc, hội họa… phản ánh sâu sắc đời sống vùng biên giới và đồng bằng; các đề tài lịch sử cách mạng được khai thác bằng góc nhìn mới, giàu tính nhân văn.
Ngày 7/1/2026, Bộ Chính trị đã ký ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam mở ra một không gian tư duy mới, cách tiếp cận mới và yêu cầu mới đối với đội ngũ văn nghệ sĩ cả nước. Nghị quyết số 80-NQ/TW nhấn mạnh, các ngành công nghiệp văn hóa phát triển trên cơ sở nền tảng văn hóa của dân tộc. Văn hóa vừa là nguồn lực về tinh thần đồng thời cũng tạo ra nguồn lực về vật chất, làm giàu cho đất nước, làm giàu cho trí tuệ, cho tâm hồn cũng như cho đời sống tinh thần con người Việt Nam, điều này vừa có chiều sâu về văn hóa, vừa có hiệu quả kinh tế. Đây là kim chỉ nam định hướng cho sự phát triển toàn diện của văn hóa, trong đó VHNT giữ vai trò nòng cốt, tiên phong. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thế Kỷ cho rằng: Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa là khi bước vào chặng đường phát triển mới, văn hóa Việt Nam vẫn dựa trên những giá trị của quốc gia, dân tộc Việt Nam. Thế giới đang có nhiều thay đổi có tính thời đại, từ nay đến năm 2030 là giai đoạn rất quan trọng để xác lập vị thế quốc gia trong trật tự thế giới mới, đây cũng là cơ hội chiến lược, giai đoạn nước rút của Việt Nam hướng tới các cột mốc lịch sử, các mục tiêu chiến lược sau 100 năm dưới sự lãnh đạo của Đảng vào năm 2030, tạo tiền đề vững chắc tiến tới mốc son 100 năm thành lập nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa, nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Sự biến chuyển có tính thời đại đem đến thời cơ, thuận lợi mới, đồng thời cũng phải đối mặt với những thách thức to lớn. Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, trí tuệ nhân tạo và công nghệ số đem đến cơ hội mà những quốc gia đang phát triển, chậm phát triển có thể nắm bắt để đi trước đón đầu, phát triển vượt bậc.
Trước thềm Đại hội Hội Liên hiệp VHNT tỉnh Tây Ninh nhiệm kỳ 2026 - 2031, việc nhìn nhận, đánh giá và xác định rõ vai trò, trách nhiệm của đội ngũ văn nghệ sĩ địa phương gắn với tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị có ý nghĩa chiến lược. Đây không chỉ là dịp tổng kết một chặng đường, mà còn là thời điểm định hướng cho bước phát triển mới, góp phần đưa VHNT Tây Ninh hòa nhịp cùng sự phát triển chung của cả nước, phục vụ hiệu quả nhiệm vụ chính trị và nhu cầu hưởng thụ văn hóa của Nhân dân. Đại hội không chỉ là sự kiện tổ chức, mà là dấu mốc định hướng chiến lược phát triển VHNT tỉnh Tây Ninh trong 5 năm tới. Đồng thời xác định sứ mệnh và khơi nguồn động lực sáng tạo mới cho VHNT Tây Ninh mang ý nghĩa thiết thực, góp phần khẳng định vai trò của văn hóa trong công cuộc xây dựng, phát triển đất nước nói chung và tỉnh Tây Ninh nói riêng.
Dưới sự lãnh đạo của Đảng cùng với vai trò nòng cốt của Hội Liên hiệp VHNT tỉnh Tây Ninh và sự tâm huyết của đội ngũ văn nghệ sĩ, VHNT Tây Ninh chắc chắn sẽ tiếp tục khởi sắc. “VHNT Tây Ninh – Khơi nguồn sáng tạo trong hành trình phát triển mới” không chỉ là một chủ đề, mà còn là lời hiệu triệu đến mỗi văn nghệ sĩ hãy trở thành ngọn lửa sáng tạo, góp phần thắp sáng niềm tin, khát vọng phát triển quê hương Tây Ninh trong thời kỳ hội nhập./.