Thứ ba 21/07/2026

NỘI DUNG CHÍNH

LỘ DIỆN

 
                                                         Truyện ngắn: Nguyễn Khắc Luân
                                                 
 
Không có nước sao có sự sống?
Hồ Dầu Phước, nhờ sức người đắp đập chặn hai dòng sông lớn mà thành. Nước từ từ dâng lên lênh láng, nước dưới các con sông, con suối đang chảy xuôi dòng bị ngăn lại. Làng mạc sầm uất, bưng trảng, rừng bạt ngàn bị nước nhấn chìm. Người dân sinh sống trong vùng, chính quyền sở tại bắt buộc phải di dời. Muôn thú phải tự di dời, chạy đi nơi khác mà sống. Buộc di dời, tự di dời, chuyện mưu sinh cuộc sống phải vậy thôi. Hồ nước mênh mông hiện hữu. Ngỡ như mơ. Mơ mà thật. Nước dâng, các loài thủy sản cá tôm đua nhau sinh sản nhiều vô kể, hồ tựa ao nuôi trồng thủy sản khổng lồ. Người người hè nhau kéo đến lòng hồ hành nghề đánh bắt kiếm sống, mỗi người một phương cách đánh bắt. Trần Văn, bảy Hiểu bộ đội xuất ngũ chọn nghề cắm câu, nghề giăng lưới bén truyền thống. Ông Tư cá chạch, dân miệt sông nước Tây Nam bộ cùng đoàn người đến hồ, ông chỉ sử dụng phương tiện thô sơ, dùng cào, dùng bẫy dùng tay mà bắt con cá, con cua cái ốc trong hồ.
Hồ rộng mênh mông, thế sơn thủy đan xen như địa võng thiên la, các loài thủy sản, tôm cá, các loài lưỡng cư, chim cò nhiều vô kể. Để quản lí, chính quyền lập ra những đội bảo vệ, chia ra từng vùng sông nước mà quản, mà thu phí của những người có các loại phương tiện đánh bắt. Lợi dụng sự quản lí lỏng lẻo, những đội bảo vệ “ma” do tụi du đãng lập nên, chúng công khai tác oai, tác quái cưỡng đoạt tài sản của ngư dân. Sợ chúng trả thù, chả ai dám tố cáo. Chúng cũng có vũ khí, súng quân dụng, bọn chúng thường chỉ hoạt động về đêm, hay ở những vùng xa hẻo lánh.
Mặt trời đã khuất sau núi, việc cắm câu đã xong, vợ chồng Trần Văn-Tuyết Tuyết cho ghe chạy thẳng đến cây da tàn dù. Gần tết nguyên đán, những làn gió chướng thổi từ hướng Bắc tới, gây cảm giác lành lạnh, hây hây. Nước trong hồ đang ở mức cao nhất, gốc cây da tàn dù ngập sâu trong nước cả mét. Căn chòi bên gốc cây da tàn dù, phía trong chòi hắt ra ánh đèn dầu leo lét. Nghe tiếng động bên ngoài chòi, bảy Hiểu thò đầu ra khỏi cửa chòi cất tiếng hỏi:
-Ghe của ai vậy?
-Vợ chồng tôi đến thăm cô chú nè.
Nhận ra giọng nói cùa Trần Văn, bảy Hiểu lên tiếng:  -Ui cha! Em ơi, hai bác đến thăm nhà mình nè.
Nghe chồng nói vậy, vợ bảy Hiểu cúi đầu khom người bước ra ngoài mái chòi, chị đon đả chào hỏi rối rít, mời vợ chồng Trần Văn-Tuyết Tuyết lên chòi vào bên trong. Ông Tư cá chạch có mặt từ trước, ông đang nhâm nhi li trà nóng, đặt li trà xuống, ông cất lời chào hỏi khách mới tới:
-Vợ chồng chú hai Văn đó hả? Cô chú khỏe cả chứ?
-Dạ vợ chồng con chào chú Tư. Chú Tư đã hết đau chưa ạ?
-Hết rồi chú. Cũng nhờ mấy thang thuốc nam chú em cho, nên “qua” mau hết đau.
Ba người đàn ông vừa uống trà vừa trò chuyện râm ran, một hồi sau vợ bảy Hiểu bưng lên một dĩa thịt chuột luộc lá chanh, chai rượu đế.
-Mời chú Tư, anh Hai cùng nhậu lai rai với nhà em, còn nồi cháo cá lóc rau đắng, em đang nấu, cũng sắp chín rồi.
Mọi người chuẩn bị nâng li mời rượu thì có tiếng ghe máy đến gần, ba luồng ánh sáng đèn bình chiếu qua, chiếu lại rồi cả ba luồng ánh sáng chiếu thẳng vào căn chòi. một giọng nói ồm ồm:
-Tất cả mọi người ngồi yên tại chỗ, không ai được cử động.
Thấy vậy, bảy Hiểu lên tiếng hỏi:  - Các ông là ai mà bắt chúng tôi phải ngồi yên.
-Bảo vệ! Đội bảo vệ. Chúng tôi được tin báo các anh dùng chất nổ (mìn tự chế) đánh cá trong hồ.
-Làm gì có chuyện đó, chúng tôi chỉ đánh bắt thủ công truyền thống thôi hà.
-Ai mà tin lời mấy anh nói. Các anh ngồi yên tại chỗ để chúng tôi khám xét.
-Được. Xin mời các ông cứ tự nhiên-Bảy Hiểu lên tiếng.
Toán người dùng đèn chiếu sáng lục lọi, xăm soi từng ngõ ngách, từng giỏ xách, bọc đồ của phụ nữ, trẻ em cũng bị họ lôi ra xổ tung từng cái, đến lu gạo, hũ muối cũng bị đổ ra để tìm vật chứng. Sàn căn chòi bừa bộn. Không kiếm được vật cần kiếm trên căn chòi, họ lục soát những chiếc ghe neo đậu sát bên căn chòi, căn nhà di động của vợ chồng Trần Văn-Tuyết Tuyết, đến chiếc ghe của ông Tư cá chạch thì một gã la lên:
-Đây rồi! Tang vật đây rồi. Hai trái mìn tự chế anh em ơi.
-Đâu! Đâu. Vậy là các anh hết đường chối cãi nhé.
Mọi ánh đèn chiếu sáng, mọi ánh mắt đều hướng về chiếc ghe có hai trái mìn tự chế để trong chiếc bọc mủ. Giọng nói ồm ồm:
-Chứng cứ rõ ràng, tang vật cụ thể. Các anh không có gì để biện minh. Mời các anh theo chúng tôi về đồn công an.
Ông Tư cá chạch lên tiếng: Ghe ấy là của tôi. Cái vật các anh nói là mìn tự chế, tôi hoàn toàn không biết.
-Tang vật rành rành đây, ông còn cãi sao?
Tuyết Tuyết lên tiếng: Lúc nãy qua ánh đèn tôi thấy chú kia, liệng cái bọc vào ghe của ông Tư-vừa nói Tuyết Tuyết vừa chỉ tay vào người nhỏ con nhất trong số người tự xưng là bảo vệ.
-Tào lao. Chị thấy hồi nào?
-Tính chống người thi hành công vụ hả? Coi chừng ở tù dục xương nghe.
Ông Tư cá trạch bình tĩnh nói rành rọt từng lời: Các anh cho vật đó là của tôi. Làm sao tôi cãi. Vì nó ở trong ghe của tôi mà. Tôi yêu cầu thế này, các anh phải nghe tôi.
-Sao tụi tôi phải nghe theo lời ông nói lúc này? Mời ông về đồn công an rồi nói.
-Được. Tôi sẽ theo các anh về đồn. Nhưng.
-Nhưng sao lão già?
-Các anh phải niêm phong cái vật các anh nói là của tôi lại.
-Để làm gì?
-Để công an họ soi xét xem có dấu vân tay của tôi không chứ. Không lẽ tang vật của tôi, lại chỉ có dấu vân tay của các anh?
Người có giọng nói ồm ồm, bước sấn tới trước mặt người bị Tuyết Tuyết tố cáo đã liệng cái bọc vào ghe của ông Tư cá chạch. Gã vung tay, một cái tát vào mặt người đối diện ghe “bốp”. Giọng gã hậm hực gầm lên-Đồ ăn hại.Về! Về ngay.
Toán người lên ghe bỏ đi chừng hơn chục phút, những tiếng mìn nổ rần rần ở mạn hốc cò vọng đến. Có tiếng nổ chát chúa, như nổ ở trên mặt nước, căn chòi của bảy Hiểu rung lắc như có sức mạnh xô đẩy. Bầy chim cò ngủ đêm trên nhánh cây da tàn dù giật mình, chúng vỗ cánh bay táo tác vào màn đêm đen sậm.
Ba người tiếp tục vào cuộc nhâm nhi, chuyện trò qua lại, ông Tư lên tiếng:
-Hồi chiều có hai người còn khá trẻ, họ ghé nhà năn nỉ tôi chỉ cho họ cách tự chế trái nổ bằng thuốc súng, để họ đánh cá. Tôi đâu có biết mà chỉ, dầu có biết ai mà chỉ việc ác nhơn vậy cà.
Bảy Hiểu tiếp lời: - Hồi chiều cũng có hai người đến nhờ con việc ấy. Con chỉ họ đến huyện đội hay công an huyện nhờ họ chỉ cho, vì họ có nghề. Còn tôi đây, có biết gì đâu mà chỉ. Họ bỏ đi, bộ dạng có vẻ hằn học lắm.
Trần Văn thắc mắc:- Lạ thật nhóm người lúc nãy có lời nói, hành vi rất đáng nghi ngờ. Tại sao họ lại liệng hai trái mìn tự chế vào ghe, rồi tính vu khống cho ông Tư?
Tiếng Bảy Hiểu: -Phải nói ông Tư rất cứng cựa. Ông lập luận như thần, làm chúng bẽ mặt, lộ tẩy những kẻ gian ác.
-Qua nói hai em đừng cho là Qua già bảo thủ, ác ý. Qua thấy nhóm người khi nãy họ có dụng ý khác, họ nhằm vào một trong hai em để vu khống, không phải họ nhằm vào Qua.
-Bảy Hiểu:- Ờ! ờ há. Họ đâu biết ông Tư đến đây. Họ đến đây chắc là nhắm vào con rồi? Khiếp thật. Hôm nay không có ôngTư, rồi anh Hai nữa chắc con mắc nạn quá.
-Mình người ngay không sợ gì, nhưng phải hết sức cảnh giác, đề phòng bọn người có dã tâm gian ác.
-Dạ. Ông Tư dạy rất đúng, chúng con xin ghi nhớ.
-Trần Văn tiếp: - Cái gã nói tiếng ồm ồm có nét nhìn quen quen, hình như con có gặp ở đâu rồi thì phải. À… nhớ rồi. Gã đội trưởng đã ra lệnh tịch thu của vợ chồng con 17 kí lô cá lóc đen, hồi con mới hành nghề cắm câu ở hồ này.
                                                           ***
Ông cụ Việt kiều hồi hương, ở xóm nhà bè tại bến Cây khế nhắn tin qua mấy thương lái thu mua thủy sản, gọi Trần Văn đến có việc cần bàn.
-Ngoại muốn vợ chồng con đến đây ở gần gia đình ngoại, hai con vẫn ở nhà riêng, tự đi làm ăn, tối đưa ghe về neo vào nhà này nghỉ ngơi. Ngoại có mấy việc muốn bàn với vợ chồng con.
-Dạ! Con xin nghe theo lời ngoại.
-Ngoại muốn vợ chồng con dạy tiếng Việt, chữ Việt cho sắp nhỏ.
-Dạ! Việc này để con bàn với vợ con rồi quyết định ạ.
-Này con! Còn việc này. Việc này rất hệ trọng.
-Dạ! Việc gì mà ngoại có vẻ lo lắng vậy ạ?
-Ngoại để ý thấy. Thấy mà…
-Sao ạ? Ngoại cứ nói cho con biết.
-Ừ! Cái thằng Thạch Hà đội trưởng đội bảo vệ ấy.
-Thạch Hà? Ai là Thạch Hà hả ngoại?
-Cái gã đội trưởng.
-Không lẽ tên người trùng với tên người?
-Không phải đâu con. Nó không phải tên Thạch Hà. Mà nó tên thật là Son-nay. Nó. Chính nó…
-Con dẫn ngoại đến gặp công an. Việc này rất hệ trọng, phải báo công an. Không thể chậm trễ được. Ta đi ngay thôi ngoại.
-Ừ đi. Để ngoại thay đồ, lấy các loại giấy tờ mang theo.
                                                          ***
Hắn bỏ trốn khi chưa bị bắt. Cứ nhằm hướng nước Việt bươn tới, lúc lội bộ, khi xin quá giang đi nhờ xe tải. Đến biên giới, hắn theo chân những người Việt đi qua đường mòn, lối tắt sang đến Việt Nam trót lọt. Hắn vào một quán cà phê ven đường, trong quán có vài người. Đến bên chiếc bàn có một người bận đồ bộ đội ngồi một mình, kéo ghế ngồi đối diện, vừa ngồi xuống hắn đã lên tiếng hỏi làm quen.
Đã vài lần cùng đoàn người đàng hoàng ngồi trên xe ô tô sang Việt Nam, đến vùng biên giới này học hỏi kinh nghiệm, nên Son-nay khá thông thạo đường xá, tên xóm ấp. Thạch Hà cũng là người Khmer, nhà ở ấp Trảng Thỏ, anh vừa lành vết thương thì được đơn vị cho xuất ngũ. Nhà Thạch Hà từ quán cà phê, đi tắt qua cánh rừng bên kia đường là tới, gần đến nhà anh ghé quán uống nước. May sao lại gặp được Son-nay, người cùng dân tộc, nhà ở cùng ấp, cùng đường đi tắt qua cánh rừng. Son-nay đi trước như người thông thạo dẫn đường, hai người đi luồn theo lối mòn. Đi được mươi phút Son-nay trượt chân, chiếc giày bên trái sút khỏi bàn chân, gã cúi xuống sửa giày, Thạch Hà thuận chân bước lên đi trước…
Thạch Hà là bộ đội xuất ngũ, thương binh hạng ¼ được ưu tiên nhận vào làm bảo vệ hồ nước, quản lí việc khai thác, đánh bắt thủy sản trong hồ. Năng nổ, tích cực trong công tác, tính tình phóng khoáng được lòng cấp trên, hòa thuận với đồng đội. Trong đơn vị ai cũng tấm tắc khen “Bộ đội có khác, không như những anh nông dân chân lấm tay bùn”. Thời gian công tác chưa nhiều, thế màThạch Hà qua mặt nhiểu anh đã ở đơn vị lâu năm, từ nhân viên lên chức tổ phó, tổ trưởng, đội phó…Nay Thạch Hà đã gần gũi giám đốc. Chức trợ lí, nhiều khi tỏ ra có quyền lực không thua kém giám đốc. Trong đơn vị ai cũng kính nể. Những anh hay lem nhem, vơ vén tư túi cho quyền lợi cá nhân thì lo sợ ra mặt.
                                                            ***
Tên giết người tỏ ra rất ma quái. Hắn cúi người, xốc cái xác mềm ẻo vác lên vai, đi luồn vào rừng cây. Đặt cái xác nằm ngửa, làm động tác cởi hết trang phục của người chết ra. Đến lượt hắn, cũng cởi trang phục của mình ra, bận trang phục vừa cởi của người chết vào. Xong việc, hắn lấy trang phục của hắn vừa cởi ra bận vào xác người chết. Lục trong bọc đồ của hắn, chỉ lấy tiền bỏ vào túi áo, còn lại giấy tờ mang tên hắn để lại, luồn sợi dây vải đeo bọc đồ của hắn vào cổ xác chết. Khoác ba lô, đội chiếc nón cối lên đầu, bước ra đường mòn. Không! Hắn quay ngoắt lại. Đến bên xác chết, cúi xuống tháo đôi giày, tụt luôn cả chiếc vớ ra. Hắn cởi bỏ giày của hắn ra, luồn vớ đi giày của xác chết vào hai chân mình. Xong, luồn đôi giày của hắn vào hai bàn chân xác chết. Hắn không quên thắt dây giày trên hai bàn chân xác chết, theo đúng cách người Khmer vẫn làm.
Làm xong cái việc biến con dã thú thành anh bội đội thương binh, hắn ung dung sải bước ra hướng bến xe ôm đi về thị xã.
                                                          ***
-Tôi là Thạch Hà, trợ lí giám đốc công ty.
-Hôm nay chúng tôi mời anh đến đây, không phải vụ anh tổ chức băng nhóm nổ mìn đánh cá gây chết người.
-Vậy còn việc gì?
-Son-nay! Son-nay.
Nghe người sĩ quan công an nói, bỗng mặt hắn biến sắc, nhưng vẫn cố chống chế.
-Anh nói gì tôi không hiểu. Không hiểu.
-Son-nay! Anh tên thật là Son-nay. Anh đang bị Cảnh sát Hoàng gia Căm-pu-chia phát lệnh truy nã đặc biệt, với nhiều tội danh: Giết người, sát hại đồng đội, hiếp dâm, cưỡng đoạt tài sản. Vừa đặt chân đến Việt Nam, anh đã ra tay giết người thương binh  vừa xuất ngũ, rồi anh mạo danh là người ấy để chui vào tổ chức.
-Các anh nhìn lầm người. Tôi là Thạch Hà, thương binh, bộ đội xuất ngũ, hiện là…
-Anh không cần biện minh nữa, hãy quay lại xem ai ở phía sau lưng anh kìa.
-Lão..sao lão lại ở đây?
Ông già chỉ ngón tay vào mặt hắn- My là Son-nay, thằng khốn nạn. Con ác thú. Ác thú. My phải đền tội. Đền tội.

N.K.L

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

THĂM DÒ Ý KIẾN

Đánh giá của bạn về Website này?

Tuyệt vời

Tốt

Trung bình

Không có gì để nói

Rất xấu

THỐNG KÊ

Đang truy cậpĐang truy cập : 10


Hôm nayHôm nay : 1559

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 131810

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 15203693