Năm Bính Ngọ gặp những nghệ sĩ tuổi Ngựa

       Theo quan niệm truyền thống, những người tuổi Ngọ (tuổi con ngựa) thường có tính cách hoạt bát, có ý chí, có tài giao tiếp và có khả năng thích ứng cao, dễ dàng thành công trong các lĩnh vực đòi hỏi sự đổi mới. Mừng xuân Bính Ngọ, mời độc giả đến thăm một số nghệ sĩ tuổi Ngọ để cùng chiêm nghiệm những điều người xưa đúc kết.
       Người dẫn chương trình khó thay thế
       Anh vừa là ca sĩ, vừa là nhà quản lý văn hóa, vừa là nhà báo, cũng là một nghệ sĩ nhiếp ảnh. Nhưng người ta biết và nhớ tới anh nhiều nhất với tư cách là một người dẫn chương trình (MC) của hầu hết các sự kiện lớn ở tỉnh Long An (cũ) suốt một thời gian dài.

       Nguyễn Công Toại sinh năm 1954 (tuổi Ngọ), quê thị trấn Tầm Vu, huyện Châu Thành, tỉnh Long An (cũ). Anh vào đời với ước vọng làm “thầy giáo” khi theo học Trường Cao đẳng Sư phạm Vĩnh Long. Nhưng không khí ca hát sôi nổi sau ngày Miền Nam giải phóng đã kéo anh đến “nghề hát” và trở thành ca sĩ của Đoàn Văn công Long An. Đến năm 1987 anh về làm Trưởng phòng, Phó giám đốc, rồi Giám đốc Trung tâm Văn hóa - Thông tin tỉnh Long An, rồi làm Chánh Văn phòng Sở VHTT&DL Long An cho đến khi nghỉ hưu.
      Anh bắt đầu nghề MC vào năm 2000, khi trong một buổi lễ long trọng đón hài cột liệt sĩ hi sinh ở chiến trường K về nước được tổ chức tại Cửa khẩu Quốc tế Bình Hiệp, lần đầu tiên anh nhận nhiệm vụ người dẫn chương trình và anh đã hoàn thành tốt công việc. Sau buổi lễ ấy, những người có trách nhiệm nhận ra ở anh có nhiều tố chất thích hợp cho công việc MC. Vậy là suốt mười mấy năm sau đó, dù ở cương vị nào, anh thường là người xuất hiện đầu tiên trong các chương trình quan trọng trong tỉnh với câu mở đầu: “Kính thưa các đồng chí lãnh đạo...”.
     Anh Công Toại cho biết, nghề MC tuy dễ mà rất khó. Để giới thiệu một chương trình theo trình tự đã được ghi sẵn trên giấy, điều đó không khó. Nhưng dẫn chương trình không để xảy ra sai sót, nhanh chóng xử lý những tình huống phát sinh, điều đó mới khó. Đặc biệt làm làm sao để thu hút khán giả, kéo họ tập trung vào chương trình, đó mới là tài nghệ của MC. Tùy theo mức độ quan trọng của chương trình, anh luôn dành từ vài mươi phút đến... vài ba ngày để chuẩn bị công việc MC của mình, như xem xét thành phần tham dự, những nhân vật chính, nội dung của chương trình... Đứng dẫn chương trình trước hàng ngàn người, nếu không chuẩn bị kỹ tâm lý, những việc đơn giản cũng có thể trở thành phức tạp. Chỉ cần người MC bối rối một chút là cả buổi lễ bị ảnh hưởng. Đối với những chương trình lớn, quan trọng, việc chuẩn bị càng phải chu đáo hơn. Trong suốt mười mấy năm, hầu như không có một chương trình lớn nào của tỉnh Long An mà thiếu giọng MC của Công Toại. Ngoài việc “nghiền ngẫm” nội dung chương trình, anh còn phải hướng dẫn trước việc “đi đứng” của những người lên phát biểu, rồi vị trí của người lên nhận bằng khen..., sao cho hợp lý, không để sân khấu bị “rối”.
      Dù lường trước hết mọi việc, nhưng anh cũng bị một lần anh gặp sự cố khá nặng, đó là buổi lễ kỷ niệm Chiến thắng Vàm Nhựt Tảo được truyền hình trực tiếp. Đúng giờ, anh xuất hiện trên sân khấu và chương trình buổi lễ bắt đầu. Nhưng khi đèn sân khấu vừa bật sáng, rầy từ các ruộng lúa chung quanh bu vào rất nhiều. Có mấy con rầy đã chui tọt vào miệng của MC Công Toại, gây ngứa nhột nơi cổ họng. Anh kín đáo khạc mạnh để tống rầy ra khỏi cổ, rồi uống nước để nuốt rầy vào bụng, nhưng đều không kết quả. Vậy là anh phải “vận công” để chịu đựng, vừa cố gắng hoàn thành phần việc của mình, bằng chất giọng không phải của chính anh.
       Sau khi giả từ nghề MC, nhường “sân khấu” lại cho đàn em, anh mới phát hiện mình có thêm năng khiếu nhiếp ảnh. Ban đầu chỉ theo anh em đi chụp hình cho vui, về sau anh có ý thức học hỏi qua bạn bè và qua internet để hình chụp có tính nghệ thuật. Không mất nhiều thời gian để anh có được những tác phẩm nhiếp ảnh chất lượng, được anh em trong giới đánh giá cao.     
      Anh Công Toại thừa nhận, anh có nhiều tố chất của tuổi Ngọ mà người xưa đã đúc kết như: Có khả giao tiếp và nhanh thích ứng với điều kiện mới, thích những công việc đòi hỏi sự đổi mới. Xuân này anh đã 72 tuổi, sức khỏe cũng giảm sút sau vài lần vào ra bệnh viện, đi lại khó khăn. Nhưng anh vẫn nhiệt tình với hoạt động của Hội Liên hiệp VHNT Tây Ninh, tham gia Ban Chấo hành Hội, Ban Biên tập Tạp chí Văn Nghệ Tây Ninh. Anh gửi lời chúc Xuân đến tất cả văn nghệ sĩ tỉnh nhà!
        Chuyện về một ngã tư
        Soạn giả Kha Tuấn viết tuồng nhiều hơn là viết bài ca cổ, nhưng nhiều người mộ điệu gần xa biết đến anh qua một bài ca cổ nổi tiếng, gắn với một ngã tư mang tên “Xoài Đôi”.

       Anh tên thật là Nguyễn Văn Giới, sinh năm 1954 tại xã Long Trạch – huyện Cần Đước (tỉnh Long An cũ). Anh đến với “nghề viết” sau ngày Miền Nam giải phóng với những bài vọng cổ, chập cải lương cho phong trào văn nghệ địa phương. Anh bắt đầu sáng tác chuyên nghiệp từ năm 1985 với kịch bản đầu tiên Hãy yêu nhau thật lòng được Đoàn Cải lương Long An dàn dựng đã nhanh chóng nổi tiếng, đưa anh vào số những soạn giả hàng đầu khu vức Đồng bằng sông Cửu Long. Tên tuổi của anh đã gắn liền với hàng chục kịch bản, trong đó nhiều tác phẩm đã đoạt giải thưởng cao cáp khu vực và toàn quốc, như: Giọt đắng, Ánh sáng phù du, Kẻ bạc tình, Sau cơn mê, Những bước chân hoang, Chỉ còn là kỷ niệm, Lửa thần,…
         Nhưng tên tuổi của Kha Tuấn chỉ thật sự được nhiều người yêu ca cổ gần xa biết đến qua bài ca cổ “Xoài Đôi”. Anh kể, gần nhà anh có một ngã tư mang tên Xoài Đôi, khi anh lớn lên, ngã tư này đường đá đỏ loang lổ, bụi mù, xung quanh cỏ cây xơ xác, ruộng đồng đìu hiu… Tuổi học trò, hàng ngày anh qua lại nơi đây, rồi những lần hẹn cùng cô bạn học cùng trường… Rồi cô gái đi lấy chồng xa xứ, bỏ lại mẹ già thay cô hàng ngày gánh rau ngang qua ngã tư để đi ra chợ bán. Cảm xúc ấy đã thôi thúc anh viết bài vọng cổ Xoài Đôi vào năm 2000 và nhanh chóng nổi tiếng qua cuộc thi Tiếng hát Truyền hình trên Đài PHTH Long An sau đó.
        Hình ảnh một bà mẹ quê tảo tần, hàng ngày gánh rau ra chợ đi qua ngã tư Xoài Đôi mù bui đỏ, nơi từng có những cuộc hẹn hò của anh với cô gái đã lấy chồng xa xứ. Chỉ bấy nhiêu đó thôi, nhưng bằng tài năng, cách sử dụng hình ảnh, chọn lọc ngôn từ, Kha Tuấn đã làm bao trái tim rung động theo từng câu vọng cổ: “Thì em ơi, xin em đừng quên Ngã tư Xoài Đôi, tuổi thơ chúng mình ở đó. Là quê hương của má, là cơn gió ru ta yên ả mỗi trưa hè … Đám cưới của em đàng trai ở xa, lễ rước dâu không có, Má buồn tủi chỉ đưa con ra tới chợ Xoài Đôi...Hai mươi năm xa quê em đi lấy chồng xứ lạ, Ngã tư quê mình vẫn gọi Xoài Đôi”.
      Xuân Bính Ngọ đã về, soạn giả Kha Tuấn mong tất cả anh chị em văn nghệ sĩ trong mái nhà chung Hội Liên hiệp VHNT tỉnh Tây Ninh mới sẽ đoàn kết, chung sức xây dụng Hội ngày càng vững mạnh, ra sức sáng tạo, góp phần khơi thông dòng chảy hợp nhất, đóng góp xứng đáng vào sự phát triển thịnh vượng của quê hương!
       Ngựa trẻ chạy nhanh
       Sinh năm 1990 tại Đức Huệ, Con Ngựa Lê Long Phiên (hội viên Hội LHVHNT Tây Ninh – Chi hội Âm nhạc) Tết này mới 36 tuổi, nhưng đã gặt hái nhiều thành công trên cánh đồng âm nhạc. Có một dạo, bạn bề đồng nghiệp không khỏi ngạc nhiên khi Lê Long Phiên liên tục đoạt giải trong: Giải thưởng lớn kỷ niệm 190 năm thành lập tỉnh An Giang năm 2022 (50 triệu đồng); Giải sáng tác ca khúc ĐBSCL - Tiền Giang 2022; Giải thưởng Nguyễn Thông lần VI với bài hát “Long An khúc ca ân tình”; Giải B Cuộc vận động sáng tác, quảng bá tác phẩm VHNT chủ đề Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh đợt IX năm 2022 với bài hát “Ngày xuân mãi luôn có Bác”...

       Nhanh chóng thành công với âm nhạc là vậy, nhưng Lê Long Phiên vào đời với nghề không dính dáng gì đến âm nhạc. Học hết THPT, anh thi vào công nghệ thông tin (CNTT). Năm 2008, khi đang là sinh viên CNTT, anh theo học lớp guitar và bén duyên với sáng tác nhạc. Ban đầu, việc sáng tác cũng gặp nhiều khó khăn, nhưng với những đam mê mãnh liệt, anh đã nỗ lực dần hoàn thiện kỹ năng viết. Sau những bài hát đầu tay như “Bến xưa đợi chờ”, “Nhánh hoa lục bình”, “Vầng trăng nhạt nhòa”..., anh bắt đầu được giới âm nhạc chú ý. Để rồi những ca khúc tiếp theo, anh đã được các ca sĩ ít nhiều tên tuổi hợp tác phát hành như: Ca sĩ Quốc Đại (ca khúc Duyên tình lý đậu non), ca sĩ Lưu Quang Bình (Thương miền quê mẹ), ca sĩ Bằng Chương (Trăng quê bến đợi), ca sĩ Duy Hồ (Về thăm quê mẹ Long An), ca sĩ Bằng Chương (Long An khúc ca ân tình)...
          Sau thời gian hoạt động tại TP.HCM, Lê Long Phiên về quê hương làm việc, hiện là giáo viên dạy nhạc Trường THPT Võ Văn Tần (Đức Hòa), cũng là để có thêm chất liệu và cảm xúc cho các sáng tác của mình. Đề tài về quê hương có vị trí quan trọng trong các tác phẩm của anh. Trong đó anh tâm đắc nhất là các ca khúc “Long An khúc ca ân tình”, “Về thăm quê mẹ Long An”, “Thủ Thừa thắm trọn niềm thương”,... Anh sáng tác ca khúc “Long An khúc ca ân tình” bằng tất cả cảm xúc, tình cảm, trải nghiệm về quê hương. Bài hát nhanh chóng được hát ở nhiều nơi và thật vinh dự cho anh khi với bài hát này, anh được trao Giải thưởng Nguyễn Thông.              
        Lê Long Phiên cũng quan tâm đến nhạc dành cho thiếu nhi, học sinh. Anh sáng tác bài “Hát vang Long An trung dũng kiên cường” theo thể loại nhạc hành khúc dành cho thiếu nhi, học sinh. Bài hát đã được thu âm, dựng video, ra mắt trên kênh cá nhân LaLaPha Entertainment. Bài hát “Hát vang Long An trung dũng kiên cường” đã được chọn đưa vào sách Giáo dục địa phương lớp 10 của tỉnh Long An (cũ).
       Ở tuổi 36, nhạc sĩ Lê Long Phiên đã chiêm nghiệm được tính cách của tuổi “Con Ngựa” vận vào mình khá chính xác: Có khả năng thích ứng cao, thích dấn thân vào các lĩnh vực đòi hỏi sự đổi mới. Tất đến, Xuân về chúc “Con Ngựa” Lê Long Phiên tiếp tục phi nước đại về phía trước!